Ảnh tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết được xuất phát từ thực tiễn khách quan của sự nghiệp cách mạng do quần nhân dân tiến hành và vì lợi ích chính đáng của nhân dân - Nó là một hệ thống các luận điểm về vị trí, vai trò, nội dung, nguyên tắc, phương pháp tập hợp, tổ chức lực lượng cách mạng, nhằm phát huy đỉnh cao sức mạnh của dân tộc, của quốc tế trong sự nghiệp đấu tranh cho độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội. Vì vậy, đại đoàn kết là vấn đề có ý nghĩa sống còn, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong toàn bộ đường lối chiến lược, là nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng việt Nam.
Thực tiễn cách mạng Việt Nam cho thấy, từ khi có sự dẫn dắt của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam thì Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta luôn thực hiện đường lối đại đoàn kết nhất quán, đúng đắn với hình thức tổ chức phù hợp, do đó đã phát huy cao độ được truyền thống yêu nước, đoàn kết của dân tộc, tạo nên “sức mạnh vô địch” cho cách mạng. Người khẳng định: “Đoàn kết là lực lượng mạnh nhất”, “Đoàn kết là sức mạnh vô địch”, “Đoàn kết là then chốt của thành công”… “Nhờ đại đoàn kết mà nhân dân Việt Nam đã đánh thắng chủ nghĩa thực dân, làm cách mạng Tháng Tám thành công và đã kháng chiến đến thắng lợi. Nhờ có đại đoàn kết toàn dân mà nước Việt Nam chúng tôi nhất định sẽ thống nhất”. “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết/Thành công, thành công, đại thành công”.
Vì vậy, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh đại đoàn kết là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng cách mạng. Do đó, nội dung đại đoàn kết trong tư tưởng Hồ Chí Minh được thể hiện ở các nội dung cơ bản sau:
Thứ nhất là, Đại đoàn kết dân tộc - đây là sự phát huy cao độ nhất yếu tố nội lực, lực lượng đại đoàn kết dân tộc bao gồm các giai cấp, các tầng lớp trong xã hội, các ngành, các giới, các lứa tuổi, các dân tộc sống trên lãnh thổ Việt Nam.., với hình thức tổ chức là đoàn kết trong mặt trận thống nhất, lấy liên minh công - nông - trí thức làm nền tảng, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng; trên nguyên tắc thống nhất giữa lợi ích của quốc gia dân tộc với quyền lợi cơ bản của các giai cấp, tầng lớp trong xã hội, tin vào dân, dựa vào dân, phấn đấu vì quyền lợi của nhân dân.., và bằng phương pháp tuyên truyền, vận động, giáo dục, thuyết phục, tổ chức khoa học, giải quyêt tốt các mối quan hệ…
Thứ hai là, Đại đoàn kết quốc tế - đây là sự khai thác và phát huy tối đa yếu tố ngoại lực, vì theo Bác, cách mạng Việt Nam là một bộ phận không tách rời của cách mạng thế giới. Người khẳng định: “cách mạng Việt Nam chỉ có thể thắng lợi khi có sự ủng hộ, đoàn kết chặt chẽ giữa lực lượng ở trong nước với lực lượng hòa bình độc lập dân chủ trên thế giới”. Đồng thời, Người cũng xác định rõ ràng lực lượng và hình thức đoàn kết quốc tế là phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, phong trào giải phóng dân tộc, phong trào hòa bình, dân chủ và tiến bộ thế giới với hình thức “Bốn phương vô sản đều là anh em”; trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, phấn đấu vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, với phương pháp là xây dựng tình hữu nghị hợp tác, cùng phát triển với các dân tộc…trên tinh thần “giúp bạn tức là giúp mình”, “vừa là đồng chí vừa là anh em”.
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết trong suốt sự nghiệp cách mạng của nước ta, đặc biệt là thời kỳ đổi mới, Đảng ta đã quán triệt sâu sắc tư tưởng của Người về đại đoàn kết trong các văn kiện của Đảng, như: Nghị quyết số 07/NQ-TW, ngày 17/11/1993 của Bộ Chính trị (Khóa VII) về “Đại đoàn kết dân tộc và tăng cường Mặt trận thống nhất”; Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương Đảng (Khóa IX), tháng 01/2004 về “Phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc vì dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”…Nhờ có đường lối đại đoàn kết đúng đắn, sau 30 năm đổi mới đất nước toàn diện do Đảng khởi xướng và lãnh đạo, đất nước ta đã đạt được nhiều thành tựu trên tất cả các lĩnh vực, vị thế của đất nước trên quốc tế ngày càng tăng, kinh tế tăng trưởng, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt, chính trị ổn định…Tuy nhiên, đến giai đoạn hiện nay - giai đoạn toàn cầu hóa, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế với sự biến động hết sức phức tạp, khó lường của tình hình quốc tế và trong nước, đó là: sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch bằng chiến lược “diễn biến hòa bình” vẫn còn hiện hữu, khủng bố, đảo chính và xung đột vũ trang ngày càng gia tăng ở khắp các khu vực trên thế giới, tranh chấp căng thẳng ở Biển Đông…Còn trong nước nạn tham nhũng vẫn diễn biến phức tạp, chưa thực sự được đầy lùi. Đứng trước những nguy cơ này thì tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết lại càng thể hiện rõ giá trị lý luận và thực tiễn sinh động của nó. Về lý luận thì đây là một chân lý khoa học vĩ đại, là chìa khóa hữu hiệu nhất để giải quyết mọi khó khăn, thách thức hiện nay của đất nước, chân lý này đã được Người căn dặn Đảng ta rất kỹ trong di chúc rằng: “Các đồng chí từ Trung ương đến các chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình”, “Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết và thống nhất của Đảng. Phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau”; về thực tiễn phát huy được khối đại đoàn kết toàn dân tộc là tạo được “sức mạnh vô địch” mà không có kẻ thù nào có thể chiến thắng được. Vì vây, chỉ có dân chủ rộng rãi và đại đoàn kết thực sự thì chúng ta mới bảo vệ vững chắc được độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội như điều mong muốn cuối cùng của Bác trước lúc vĩnh biệt dân tộc ta để về với thế giới người hiền.
Hoàng Bằng Giang
Trường Chính trị Tuyên Quang