Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn hướng tới mục đích cao cả là giải phóng con người và đấu tranh để đòi lại những quyền thiêng liêng của con người. Trong đó, Người đặc biệt quan tâm đến sự nghiệp giải phóng phụ nữ và đấu tranh bảo vệ quyền bình đẳng cho họ. Tư tưởng của Người về sự nghiệp giải phóng phụ nữ cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị, mãi mãi soi sáng con đường dân tộc Việt
Kế thừa tư tưởng của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lênin về giải phóng con người, đồng thời xuất phát từ truyền thống văn hóa dân tộc và tình cảm đặc biệt đối với phụ nữ nói chung cũng như thực trạng bất bình đẳng của phụ nữ Việt Nam dưới chế độ thực dân, phong kiến, Hồ Chí Minh cho rằng việc giải phóng phụ nữ, thực hiện nam nữ bình đẳng là một mục tiêu lớn của cách mạng do Đảng lãnh đạo. Người nghiên cứu vai trò của phụ nữ và đưa ra nhận xét: “Xem trong lịch sử cách mệnh chẳng có lần nào là không có đàn bà con gái tham gia..."; “An Nam cách mệnh cũng phải có nữ giới tham gia mới thành công". Với một cách nhìn toàn diện, Hồ Chí Minh nhấn mạnh: " Phụ nữ chiếm một nửa tổng số nhân dân. Để xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải thật sự giải phóng phụ nữ và tôn trọng quyền lợi của phụ nữ. Hiến pháp và pháp luật của nước ta đã quy định rõ điều đó"; “Nói phụ nữ là nói phân nửa xã hội. Nếu không giải phóng phụ nữ thì không giải phóng một nửa loài người. Nếu không giải phóng phụ nữ là xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ một nửa”. Từ quan điểm “Phụ nữ là một lực lượng lao động rất quan trọng” nên “Nếu phụ nữ chưa được giải phóng thì xã hội chưa được giải phóng”, Người chỉ rõ: Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhất định phải sản xuất thật nhiều. Muốn sản xuất nhiều thì phải có nhiều sức lao động. Muốn nhiều sức lao động thì phải giải phóng lao động của phụ nữ.
Tư tưởng của Hồ Chí Minh về bình đẳng nam nữ thật giản dị và dễ hiểu. Quyền bình đẳng thực sự của người phụ nữ là “người phụ nữ Việt Nam đứng ngang hàng với đàn ông để hưởng mọi quyền công dân”. Người nói: “Nhiều người lầm tưởng đó là một việc dễ chỉ: Hôm nay anh nấu cơm, rửa bát, quét nhà, hôm sau em quét nhà, nấu cơm, rửa bát thế là bình đẳng, bình quyền. Lầm to! Đó là một cuộc cách mạng to và khó”..
Theo Người, bình đẳng nam nữ được thể hiện rõ nhất trên hai lĩnh vực:
Thứ nhất, về quyền và lợi ích: Không có sự phân biệt về quyền và lợi ích giữa nam giới và phụ nữ. Dưới chế độ cũ, phụ nữ đã chịu nhiều thiệt thòi. Nay phụ nữ phải vươn lên bình đẳng, bình quyền với nam giới. Bình đẳng, bình quyền trên tất cả mọi lĩnh vực. Muốn bình đẳng, trước tiên phải chống nạn thất học. Trong cuốn Hồ Chủ tịch với vấn đề giải phóng phụ nữ, Bác viết: “Phụ nữ lại càng cần phải học, đã lâu chị em bị kìm hãm. Đây là lúc các chị em phải cố gắng để kịp nam giới, để xứng đáng mình là một phần tử trong nước, có quyền bầu cử và ứng cử”.
Hay “Phụ nữ phải tham gia vào các cấp chính quyền, vào bộ máy lãnh đạo các ngành từ cơ sở đến Trung ương, vào ban quan trị”. Ngay cả trong việc phân công lao động cũng cần căn cứ vào những khác biệt về giới tính để phân công cho phù hợp.
Thứ hai, về lĩnh vực gia đình, phụ nữ phải vất vả nhiều trong công việc gia đình, giải phóng sức lao động của phụ nữ chính là giải phóng phụ nữ khỏi những công việc không tên của gia đình, tạo điều kiện để phụ nữ có cơ hội tham gia các công việc xã hội. Vấn đề bạo hành trong gia đình được Người nhắc đến và phê phán mạnh mẽ, nhất là hiện tượng chồng đánh vợ. Theo Bác, khinh rẻ phụ nữ và dã man nhất là thói đánh vợ, ép con… cần phải chấm dứt. Lợi quyền của phụ nữ cần được thực sự bảo đảm.
Để giải phóng phụ nữ, theo Bác, đối với cán bộ lãnh đạo phải thay đổi nhận thức, không định kiến giới, coi thường phụ nữ. Cán bộ “Phải thông cảm sâu sắc với quần chúng và ra sức giúp đỡ chị em giải quyết những thắc mắc khó khăn”. Đối với các đoàn thể phải có trách nhiệm tuyên truyền, giáo dục pháp luật để bảo vệ quyền lợi của phụ nữ. Đối với chính bản thân người phụ nữ, phải tự đấu tranh vì quyền lợi của mình, không có tư tưởng trông chờ, ỷ lại. Bác khuyên chị em phụ nữ cố gắng học tập văn hóa, chính trị, nghề nghiệp. Nếu không học thì không tiến bộ. Trong công tác và cuộc sống hàng ngày, Bác rất coi trọng đào tạo đội ngũ cán bộ và quan tâm, chăm sóc đến cuộc sống của người phụ nữ. Người từng căn dặn: “Trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, phụ nữ đảm đang ta đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trong sản xuất. Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc, kể cả công việc lãnh đạo. Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên. Đó là một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ”.
Thấm nhuần tư tưởng của Người về giải phóng phụ nữ, Đảng và Nhà nước ta đã đề ra nhiều chủ trương, chính sách cụ thể, thiết thực nhằm giải phóng phụ nữ và phát huy vai trò của phụ nữ trong công cuộc phát triển đất nước. Các văn bản pháp luật như; Luật cán bộ, công chức, Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân… Đặc biệt Luật Bình đẳng giới ra đời đã đánh dấu bước ngoặt có tính đột phá trong sự nghiệp bình đẳng giới ở Việt
Trên lĩnh vực nghiên cứu khoa học và quản lý kinh tế, ngày càng nhiều phụ nữ trở thành nhà khoa học, nhà văn, nhà thơ, nhà quản lý giỏi, doanh nhân thành đạt...Phụ nữ đã có nhiều đóng góp quan trọng trên những chặng đường phát triển đất nước. Vai trò của người phụ nữ trong gia đình và xã hội ngày càng được nâng cao, xứng đáng với niềm tin tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ”./.
Tuyết Nhung