Tuyên Quang được biết đến là một trong những cái nôi lâm nghiệp lớn của cả nước với những đặc quyền, lợi thế tự nhiên vượt trội. Tỉnh sở hữu quỹ đất lâm nghiệp khổng lồ, chiếm trên 74%; tỷ lệ che phủ rừng trong top đầu cả nước khi duy trì ổn định ở mức trên 62%. Với địa hình sinh thái đa dạng, nơi đây không chỉ sở hữu những cánh rừng sản xuất bạt ngàn mà còn có hệ thống rừng đặc dụng, rừng phòng hộ có giá trị đa dạng sinh học cao như Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang, Lâm Bình. Tiềm năng tự nhiên to lớn này chính là dư địa, là đòn bẩy chiến lược để Tuyên Quang phát triển một nền kinh tế lâm nghiệp bền vững, xanh và đa giá trị gắn với an sinh xã hội.
Phát huy lợi thế đó, trong giai đoạn 2020 - 2025, ngành lâm nghiệp Tuyên Quang đã gặt hái được những kết quả quan trọng: Tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp đạt bình quân 9%/năm, khẳng định vị thế trụ cột trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp.
Toàn tỉnh đã trồng được trên 97.800 ha rừng tập trung, trong đó có tới hơn 85.654 ha rừng trồng gỗ lớn. Cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC) cho trên 96.582 lượt ha, mở đường cho gỗ Tuyên Quang vươn ra thế giới. Thu hút doanh nghiệp lớn đầu tư chế biến sâu với 04 sản phẩm từ gỗ rừng trồng (Giấy, Bột giấy của An Hòa; Ván sàn và Đồ gỗ của Woodsland) được công nhận đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam.
Tuy nhiên, thực tế phát triển lâm nghiệp của tỉnh vẫn còn những nút thắt cần tháo gỡ. Ứng dụng khoa học kỹ thuật nâng cao năng suất chưa đồng đều, việc giao đất giao rừng còn chậm, hạ tầng lâm sinh còn hạn chế và sinh kế của một bộ phận người dân làm nghề rừng chưa thực sự bền vững.
Chính vì vậy, Nghị quyết số 90-NQ/TU ra đời như một “kim chỉ nam” tạo bước chuyển dịch mang tính bước ngoặt cho giai đoạn mới. Nghị quyết xác định: Quan điểm chỉ đạo, mục tiêu chiến lược và ba quan điểm cốt lõi, đó là: Phát triển lâm nghiệp bền vững là nhiệm vụ chiến lược lâu dài, là trụ cột quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp của tỉnh. Lấy người dân làm trung tâm, lấy quản lý, bảo vệ và phát triển rừng làm nền tảng; phát triển sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho người làm nghề rừng làm trung tâm. Phát triển chuỗi giá trị làm khâu đột phá. Tư duy đa giá trị: Chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ khai thác lâm sản đơn thuần sang phát triển kinh tế lâm nghiệp đa giá trị (kinh tế dưới tán rừng, dịch vụ môi trường, du lịch, thị trường tín chỉ các-bon), gắn với kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. gắn với tạo sinh kế cho người làm nghề rừng và người sống gần rừng
Nghị quyết định rõ mục tiêu cụ thể đến năm 2030: Giá trị sản xuất lâm nghiệp tăng bình quân 8-10%/năm. Sản lượng gỗ khai thác ổn định khoảng 1,4-1,5 triệu m³/năm. Tỷ lệ gỗ đưa vào chế biến sâu, chế biến tinh đạt trên 70%. Kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ và lâm sản ngoài gỗ đạt 180 - 200 triệu USD/năm. Kinh tế dưới tán rừng (dược liệu, lâm sản ngoài gỗ) đóng góp khoảng 15% tổng giá trị sản xuất lâm nghiệp. Thu hút khoảng 02 triệu lượt khách du lịch sinh thái/năm. Duy trì tỷ lệ che phủ rừng ổn định trên 62%. Trồng rừng ổn định 10.000 - 12.000 ha/năm (rừng gỗ lớn chiếm 40% diện tích trồng mới). Có ít nhất 120.000 ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững. Thu nhập bình quân của hộ gia đình làm nghề rừng tăng ít nhất 1,5 lần so với năm 2025. Nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo ngành lâm nghiệp đạt tối thiểu 75%. 100% cộng đồng vùng đệm các khu rừng đặc dụng được sử dụng điện, nước hợp vệ sinh và hạ tầng thiết yếu.
Để hoàn thành các mục tiêu đến năm 2030, Nghị quyết 90/NQ-TU xác định 05 nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng: Rà soát, cập nhật quy hoạch lâm nghiệp đồng bộ với quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030. Bảo vệ chặt chẽ diện tích rừng hiện có: Quản lý nghiêm ngặt rừng tự nhiên, bảo tồn đa dạng sinh học gắn với dịch vụ môi trường rừng; kiểm soát chặt các dự án chuyển mục đích sử dụng rừng. Phát triển rừng sản xuất gỗ lớn: Đẩy mạnh mô hình nông lâm kết hợp, chuỗi liên kết sản xuất, du lịch sinh thái và trồng dược liệu dưới tán rừng nhằm nâng cao thu nhập cho người dân vùng đệm. Thu hút đầu tư chế biến sâu: Khuyến khích doanh nghiệp sử dụng dây chuyền công nghệ hiện đại, thân thiện môi trường; thúc đẩy phát triển hạ tầng đường lâm nghiệp phục vụ vùng nguyên liệu lớn. Ứng dụng khoa học công nghệ: Phát triển giống cây lâm nghiệp chất lượng cao, truy xuất nguồn gốc; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để sẵn sàng tham gia thị trường tín chỉ các-bon.
Cùng với triển khai thực hiện hiệu quả 05 nhiệm vụ trọng tâm, các cấp uỷ, chính quyền và hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các nhóm giải pháp thực hiện đồng bộ: Tuyên truyền và giáo dục pháp luật: Số hóa, đa ngôn ngữ hóa công tác tuyên truyền theo hướng “dễ hiểu - dễ làm”, nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng. Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước: Gắn trách nhiệm trực tiếp cho người đứng đầu cấp ủy, chính quyền nếu để xảy ra vi phạm rừng. Kiện toàn bộ máy Kiểm lâm và các Ban quản lý rừng theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Đổi mới cơ chế chính sách, huy động vốn: Xây dựng cơ chế đặc thù hỗ trợ sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng lõi, vùng đệm. Đẩy nhanh tiến độ giao đất giao rừng, cho thuê rừng trong 2 năm đầu nhiệm kỳ. Ưu tiên vốn đầu tư công cho hạ tầng lâm sinh, đường lâm nghiệp và hệ thống phòng cháy chữa cháy rừng. Phát triển không gian lâm nghiệp đa giá trị: Khu vực đồi núi thấp (phía Nam): Tập trung chuyển trồng rừng chu kỳ ngắn sang trồng rừng sản xuất gỗ lớn, trồng đa loài bằng cây bản địa. Khu vực đồi núi cao (Tây Bắc, Đông Nam): Nâng cao chất lượng rừng tự nhiên, phát triển du lịch sinh thái kết hợp nông - lâm nghiệp bền vững tại các điểm trọng điểm như Na Hang, Lâm Bình, Tân Trào. Chuyển đổi số toàn diện: Số hóa cơ sở dữ liệu tài nguyên rừng liên thông quốc gia. Ứng dụng các công nghệ tiên tiến như thiết bị bay không người lái (UAV), hệ thống thông tin địa lý (GIS), IoT, và Camera AI để theo dõi diễn biến rừng, cảnh báo cháy sớm và ngăn ngừa mất rừng từ sớm, từ xa.
Nghị quyết số 90-NQ/TU là tư duy đột phá về kinh tế đa giá trị và chuyển đổi số toàn diện trong phát triển lâm nghiệp bền vững để biến tiềm năng tự nhiên thành động lực kinh tế vững chắc. Giờ đây, rừng không chỉ giữ vai trò bảo vệ môi trường, mà đã thực sự trở thành nền tảng sinh kế vững chắc, không gian sinh thái lý tưởng và trụ cột cho sự phát triển thịnh vượng của thế hệ hôm nay và mai sau.