Vào cuối thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh mẽ, đặc biệt tại Mỹ. Sự bùng nổ của nền công nghiệp đã thu hút đông đảo phụ nữ và trẻ em vào làm việc trong các nhà máy, xí nghiệp. Tuy nhiên, giới chủ tư bản đã lợi dụng sức lao động của họ, trả lương rẻ mạt và áp đặt điều kiện làm việc khắc nghiệt, khiến đời sống của phụ nữ và trẻ em vô cùng khó khăn.
Trước sự áp bức đó, ngày 8/3/1899, tại hai thành phố Chicago và New York (Mỹ), nữ công nhân ngành dệt may đã tổ chức các cuộc đấu tranh mạnh mẽ nhằm đòi tăng lương và giảm giờ làm việc. Dù bị đàn áp, bắt bớ và sa thải, họ vẫn đoàn kết, kiên trì đấu tranh, buộc giới chủ phải nhượng bộ. Thắng lợi này đã tiếp thêm động lực cho phong trào đấu tranh của phụ nữ lao động Mỹ. Đến tháng 2 năm 1909, lần đầu tiên phụ nữ trên khắp nước Mỹ tổ chức “Ngày Phụ nữ” với các cuộc mít tinh, biểu tình sôi nổi nhằm đòi quyền bình đẳng. Riêng tại New York, khoảng 3.000 phụ nữ đã tham gia một cuộc họp lớn để phản đối chính phủ và yêu cầu công nhận quyền bầu cử của phụ nữ.
Những cuộc đấu tranh tiên phong của nữ công nhân Mỹ đã tạo tiếng vang lớn, trở thành nguồn cổ vũ mạnh mẽ cho phong trào phụ nữ lao động trên toàn thế giới. Trong bối cảnh đó, xuất hiện hai nhà hoạt động cách mạng nổi bật là Clara Zetkin (người Đức) và Rosa Luxemburg (người Ba Lan). Cùng với Krupskaya – vợ của Lênin – họ đã vận động thành lập Ban Thư ký Quốc tế Phụ nữ nhằm tổ chức và lãnh đạo phong trào.
Trước sự phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng của phong trào phụ nữ trên toàn cầu, ngày 26 và 27/8/1910, Đại hội lần thứ hai của phụ nữ thế giới đã được tổ chức tại Copenhagen (thủ đô Đan Mạch), với sự tham gia của 100 nữ đại biểu đến từ 17 quốc gia. Đại hội đã quyết định chọn ngày 8/3 làm Ngày Quốc tế Phụ nữ nhằm đấu tranh cho các quyền lợi chính đáng của phụ nữ và trẻ em.
Các khẩu hiệu chính của phong trào khi đó là: “Ngày làm việc 8 giờ. Công việc ngang nhau, tiền lương ngang nhau. Bảo vệ bà mẹ và trẻ em.”
Từ đó đến nay, ngày 8/3 đã trở thành ngày hội của phụ nữ trên toàn thế giới – ngày tôn vinh tinh thần đoàn kết, đấu tranh vì sự giải phóng của phụ nữ và thực hiện bình đẳng giới. Ngày này cũng được phụ nữ tiến bộ ở khắp các châu lục tổ chức với nhiều hình thức và hoạt động phong phú.
Thực hiện cam kết đó, ngày 4 tháng 10 năm 1997, chính phủ nước ta đã có quyết định số 822/TTG về việc phê duyệt kế hoạch hành động Quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ, ban hành 11 mục tiêu vì sự tiến bộ của phụ nữ đến năm 2000 nhằm cam kết trước thế giới Hành động vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam thực hiện mục tiêu "Hành động vì bình đẳng, phát triển và hòa bình" của hội nghị Bắc Kinh.
Ở nước ta, ngày 8/3 còn là ngày kỷ niệm cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, 2 vị nữ anh hùng dân tộc đầu tiên đã đánh đuổi giặc ngoại xâm phương Bắc, giành lại chủ quyền dân tộc. Niềm tự hào và ý chí vươn lên của phụ nữ Việt Nam một phần cũng có cội nguồn từ truyền thống dân tộc độc đáo đó. Vào mùa xuân năm Kiến Vũ thứ 16, nhân dân Giao Châu đã nổi dậy khởi nghĩa chống lại sự áp bức của nhà Đông Hán dưới sự lãnh đạo của Hai Bà Trưng là Trưng Trắc và Trưng Nhị – con gái Lạc tướng huyện Mê Linh. Sau khi chồng của Trưng Trắc là Thi Sách bị Thái thú Tô Định sát hại, Hai Bà đã phất cờ khởi nghĩa tại cửa sông Hát, kêu gọi nhân dân các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố cùng đứng lên. Phong trào nhanh chóng lan rộng, đánh tan chính quyền đô hộ, giành lại độc lập và Trưng Trắc lên ngôi, xưng là Trưng Nữ Vương, đóng đô ở Mê Linh. Tuy nhiên, nhà Hán sau đó sai Mã Viện đem quân sang đàn áp; sau nhiều trận chiến ác liệt, nghĩa quân suy yếu và Hai Bà Trưng đã gieo mình xuống sông Hát tuẫn tiết. Dù cuộc khởi nghĩa thất bại, nhưng tinh thần anh dũng của Hai Bà Trưng đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước và ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam.
Từ những cuộc đấu tranh kiên cường của phụ nữ lao động trên thế giới đến truyền thống anh hùng của dân tộc, hình ảnh phụ nữ Việt Nam luôn gắn liền với sự mạnh mẽ, nhân hậu và ý chí vươn lên không ngừng. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, họ không chỉ giữ vai trò quan trọng trong gia đình mà còn đóng góp to lớn vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Ngày 8/3 vì thế không chỉ là dịp để tôn vinh vẻ đẹp và những cống hiến của phụ nữ, mà còn là lời nhắc nhở về tinh thần đoàn kết, khát vọng bình đẳng và sự trân trọng dành cho một nửa của thế giới. Tiếp nối truyền thống vẻ vang của các thế hệ đi trước, phụ nữ Việt Nam hôm nay đang ngày càng tự tin, bản lĩnh và sáng tạo, góp phần làm rạng danh dân tộc và xây dựng một xã hội ngày càng văn minh, tiến bộ. Nhân ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, xin được gửi tới phái đẹp lời chúc sức khoẻ, luôn vui vẻ, hạnh phúc, bình an, là những bông hoa tươi tắn trong vườn đời rực rỡ!