Trong thời gian qua, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW và các quy định pháp luật, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố tại Tuyên Quang đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, số lượng thôn, tổ dân phố đã giảm dần. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy toàn tỉnh vẫn còn tới 85,66% số thôn, tổ dân phố (3.257/3.802) chưa đạt tiêu chuẩn về quy mô. Nguyên nhân sâu xa xuất phát từ đặc thù Tuyên Quang là một tỉnh miền núi, địa hình và giao thông còn nhiều khó khăn, dân cư phân tán và có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống.
Đáng chú ý, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025 và vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, bình quân mỗi xã, phường có trên 30 thôn, tổ dân phố, tạo ra áp lực quản lý rất lớn. Do đó, việc tiếp tục sắp xếp lại thôn, tổ dân phố là một chủ trương đúng đắn, nhằm đảm bảo bộ máy phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Đây chính là yêu cầu khách quan giúp tinh gọn đầu mối, giảm sự chồng chéo, tạo điều kiện tập trung nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân ở cơ sở.
Nhận thức rõ tầm quan trọng và tính phức tạp của nhiệm vụ, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã khẩn trương ban hành Nghị quyết số 96-NQ/TU ngày 22/5/2026. Quan điểm chỉ đạo được xác định rõ ràng và xuyên suốt: Việc sắp xếp phải được đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp, toàn diện của các cấp ủy đảng; chấp hành sự quản lý, điều hành của chính quyền; đồng thời phát huy tối đa quyền làm chủ của Nhân dân.
Đảng bộ tỉnh xác định rõ, quá trình này không phải là “làm cho có” hay chạy theo thành tích. Tỉnh ủy yêu cầu việc sắp xếp phải tôn trọng toàn diện các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán, điều kiện địa lý và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư, đặc biệt chú ý đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có yếu tố tôn giáo. Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh đã khẩn trương xây dựng Phương án tổng thể, đảm bảo tính khả thi và gắn liền với việc cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách. Lộ trình được xác định rõ ràng: Hoàn thành việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trước ngày 30/6/2026.
Đồng chí Nông Thị Bích Huệ, Phó Bí thư Thường trực chuyên trách Đảng ủy UBND tỉnh kiểm tra, nắm tình hình công tác sắp xếp thôn tại thôn Trung Thành 2, xã Bằng Lang (nguồn baotuyenquang.com.vn).
Để chủ trương thực sự đi vào đời sống, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân các xã, phường là những “mắt xích” trực tiếp. Đảng ủy cấp xã trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện công tác sắp xếp trên địa bàn và chịu trách nhiệm trước Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Ủy ban nhân dân cấp xã có nhiệm vụ xây dựng Đề án cụ thể, tổ chức lấy ý kiến Nhân dân để Hội đồng nhân dân cấp xã thông qua, bảo đảm nguyên tắc dân chủ, công khai, minh bạch.
Đặc biệt, trong khâu nhân sự, các địa phương được quán triệt phải lựa chọn người cư trú tại địa bàn, có uy tín, sức khỏe và năng lực vận động quần chúng. Đối với chức danh trưởng thôn, ưu tiên những người có trình độ từ trung cấp, cao đẳng, đại học trở lên nhằm từng bước trẻ hóa, nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin và kỹ năng quản trị cộng đồng. Sự nhân văn còn thể hiện ở việc bố trí, sử dụng và giải quyết chế độ chính sách cho đội ngũ cán bộ dôi dư được thực hiện công khai, minh bạch, bảo vệ quyền lợi chính đáng và giữ vững ổn định tư tưởng cho người hoạt động không chuyên trách.
Người dân xã Yên Nguyên đóng góp ý kiến về phương án sắp xếp thôn trên địa bàn, phát huy tối đa quyền làm chủ và tinh thần dân chủ ở cơ sở (nguồn baotuyenquang.com.vn)
Một trong những điểm sáng trong công tác chỉ đạo là việc sắp xếp thôn, tổ dân phố được tiến hành đồng bộ với việc kiện toàn chi bộ đảng, Ban công tác Mặt trận và các chi hội đoàn thể. Song song với đó, việc bố trí lại trụ sở thôn, nhà văn hóa và các thiết chế liên quan cũng được tính toán kỹ lưỡng nhằm tránh thất thoát, lãng phí.
Để tạo được sức mạnh tổng hợp, công tác tuyên truyền được Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy cùng các cấp, các ngành triển khai sâu rộng. Cán bộ, đảng viên và Nhân dân được thông tin đầy đủ, được tham gia góp ý và giám sát quá trình thực hiện theo đúng quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Qua đó, không chỉ đập tan những luận điệu xuyên tạc, sai trái, mà còn củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố tại Tuyên Quang không đơn thuần là sự sáp nhập về mặt cơ học, mà là một cuộc kiến tạo để bộ máy cơ sở tinh gọn hơn, mạnh mẽ hơn và gần dân hơn. Với sự lãnh đạo sát sao của Tỉnh ủy, sự điều hành quyết liệt của chính quyền các cấp và sự đồng thuận, chung sức của mọi tầng lớp Nhân dân, Tuyên Quang chắc chắn sẽ hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị quan trọng này, tạo không gian và động lực mới cho sự phát triển bền vững của quê hương cách mạng.